Conpax Solutions

Empowering Consumers for the Green Transition Directive (EmpCo)

Duurzaamheid is een veelgebruikt begrip geworden. Tegelijk is bij een verpakking met het woord ‘milieuvriendelijk’ zelden te zien waar die bewering op gebaseerd is.

De Europese Unie heeft daarom nieuwe regels opgesteld voor wat er over duurzaamheid beweerd mag worden. Ze staan in een richtlijn die voluit Empowering Consumers for the Green Transition (EmpCo) heet. Het gaat niet om een losstaande wet, maar om een aanscherping van de bestaande regels tegen oneerlijke handelspraktijken. In Nederland staan die in Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, waar de Autoriteit Consument & Markt op toeziet.

Wat betekent dit?

EmpCo maakt van een duurzaamheidsclaim een bewering die onderbouwd moet zijn. Onderbouwde claims blijven gewoon toegestaan, vage en algemene claims niet. Het uitgangspunt is daarmee eenvoudig: wat niet aantoonbaar is, kan niet worden beweerd.

Controleer je eigen communicatie

• Loop vóór 27 september 2026 de eigen commerciële teksten na, van website en webshop tot catalogus en offertes. Schrap elke duurzaamheidsclaim die niet te herleiden is naar een meetbaar gegeven, zoals het percentage gerecycled materiaal, of naar een erkend keurmerk zoals FSC® of EN 13432.
• Neem daarbij ook de teksten over de eigen organisatie mee. Een zin als ‘wij zijn een duurzame onderneming’ valt eveneens onder EmpCo.
• Controleer welke keurmerken en symbolen worden gebruikt. Labels zonder onafhankelijke controle zijn niet langer toegestaan.

EU-verordening European Deforestation Regulation (EUDR)

De EU-verordening nr. 995/2010, bekend als de European Deforestation Regulation (EUDR), vormt een uitbreiding van de Europese maatregelen tegen ontbossing, als onderdeel van een actieplan dat in 2019 werd geïntroduceerd. Deze verordening vervangt de eerdere EU Timber Regulation (EUTR) die niet effectief genoeg was in de strijd tegen ontbossing en is geïntegreerd in de bredere context van de Europese Green Deal en de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030.

Belangrijkste kenmerken van de EUDR:

• Toepassingsbereik: Naast hout omvat de EUDR nu ook andere landbouwproducten zoals cacao, palmolie, soja, vee, rubber, houtpulp, en papierproducten.
• Due diligence-eisen: Alle bedrijven moeten aantonen dat hun producten afkomstig zijn van legale en duurzame bronnen. Dit omvat gedetailleerde traceerbaarheid tot op de gps-locatie van de herkomst.
• Verplichtingen en sancties: Er gelden strikte due diligence-vereisten, en niet-naleving kan leiden tot economische sancties en reputatieschade.
• Registratie en rapportage: Bedrijven moeten hun handelswaren registreren in een ICT-systeem van de Europese Commissie, waarbij de gps-locatie van producten wordt gebruikt om risico’s te beoordelen.

Implementatie en toezicht:

• Verantwoordelijk is het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit(LNV), die NVWA als bevoegde inspectiedienst heeft aangewezen in samenwerking met de Douane.
• De EUDR geldt vanaf 30 december 2026 voor middelgrote en grote ondernemingen.
• De EUDR geldt vanaf 30 juni 2027 voor
• Vanaf 30 december 2026 moeten middelgrote en grote ondernemingen aan de nieuwe eisen voldoen. Voor kleine ondernemingen geldt deze verplichting vanaf 30 juni 2027.
• Voor hout dat geoogst is voor 29 juni 2023 blijft de EUTR van toepassing, met een overgangsregeling tot uiterlijk 30 december 2028.

Wat bedrijven moeten doen om te voldoen aan de EUDR:

• Verzamelen van uitgebreide documentatie over de legale herkomst van producten, inclusief gps-coördinaten.
• Een due diligence proces inrichten.
• Jaarlijkse rapportage over de naleving van de zorgplicht.
• Het bewaren van documentatie voor een periode van ten minste vijf jaar.

EU-verordening 2025/351

De EU-verordening 2025/351 is de 19e wijziging van EU-verordening 10/2011 en scherpt de veiligheidseisen aan voor kunststoffen die in contact komen met levensmiddelen. Deze regels zijn van toepassing op onder andere bekers, foodverpakkingen en folies voor eenmalig gebruik.

De nieuwe eisen dragen bij aan meer transparantie in materiaalgebruik en een hogere mate van productveiligheid binnen de keten.

Belangrijkste wijzigingen

• Uitgebreidere migratie eisen. Materialen en eindproducten moeten voldoen aan de aangescherpte migratielimieten. Hiermee wordt gecontroleerd of stoffen uit de verpakking niet in het voedsel terechtkomen.
• Verplichte NIAS beoordeling. Naast bekende stoffen moeten ook NIAS (Non Intentionally Added Substances) worden geïdentificeerd en beoordeel op veiligheid. NIAS testen worden daarmee een vast onderdeel van de conformiteitsbeoordeling.
• Gerecyclede kunststoffen mogen uitsluitend worden toegepast wanneer de herkomst volledig traceerbaar is en via testen kan worden aangetoond dat het materiaal veilig is voor voedselcontact.
• Fabrikanten en leveranciers moeten hun materiaalkeuzes, testresultaten en veiligheidsbeoordelingen beter documenteren en onderbouwen.
• De aangescherpte eisen zijn van toepassing vanaf september 2026.

Digitaal Product Paspoort (DPP)

Het Digitale Product Paspoort (DPP) is een initiatief van de EU als onderdeel van de Green Deal, gericht op het bevorderen van een duurzame, circulaire economie. Het DPP is ontworpen om transparantie te bieden over de herkomst, eigenschappen en milieu-impact van producten.

Kernpunten van het Digitaal Product Paspoort:

• Doel: Het bevorderen van duurzaamheid, traceerbaarheid en verantwoordelijkheid in de productieketen.
• Inhoud: Het DPP bevat informatie over samenstelling, herkomst van grondstoffen, en de herbruikbaarheid van onderdelen aan het einde van hun levenscyclus.
• Verplichting: Vanaf 2027 is het DPP verplicht voor bepaalde productgroepen zoals auto’s, elektronica en textiel, met plannen om dit uit te breiden naar meer productcategorieën zoals verpakkingen.
• Format: Het DPP is een genormaliseerd elektronisch dossier met gedetailleerde informatie over een product gedurende alle stadia van zijn levensduur, inclusief afkomst, samenstelling, gebruiksaanwijzingen, en ecologische effecten.

Voordelen van het Digitaal Product Paspoort:

• Het DPP ondersteunt rapportageverplichtingen onder de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD).
• Het helpt bij de documentatie en traceerbaarheid die vereist is onder de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD).
• Het maakt deel uit van de Life Cyclus Analyse, wat helpt bij het nauwkeuriger in kaart brengen van de milieu-impact van producten.

Verantwoordelijkheid en toezicht:

• Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, samen met het Ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselzekerheid en Natuur, zijn verantwoordelijk voor het beleid omtrent het DPP.
• De douane fungeert als toezichthouder, waarbij het DPP het mogelijk maakt om automatische controles uit te voeren op de authenticiteit en het bestaan van DPP’s bij ingevoerde producten.

Het DPP speelt een cruciale rol in het streven van de Europese Unie naar een meer circulaire en duurzame economie door bedrijven te verplichten tot volledige transparantie over de milieu-impact van hun producten. Voor meer informatie zie: Verordening inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten.

Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD)

In mei 2024 heeft de EU de Corporate Sustainability Due Diligence Directive aangenomen, gericht op het bevorderen van duurzaam en verantwoord ondernemingsgedrag binnen de activiteiten van bedrijven en hun wereldwijde waardeketens. Deze richtlijn is een reactie op de Europese “Corporate Sustainability Reporting Directive” en het klimaatakkoord van Parijs, en beoogt het creëren van een geharmoniseerd rechtskader binnen de EU.

Verschil tussen CSDDD en CSRD:

• CSRD: Richt zich op rapportagevereisten; het is procesgericht.
• CSDDD: Focust op acties die bedrijven moeten ondernemen om negatieve duurzaamheidseffecten te beheersen; het is resultaatgericht.
• Beide richtlijnen vereisen dat bedrijven volledige transparantie bieden over hun duurzaamheidsprestaties en stimuleren integratie van duurzaamheid in bedrijfsstrategieën.

Verplichtingen onder CSDDD:

• Vanaf 2027 dienen bedrijven aan nieuwe regels te voldoen die een duurzamere inkoop van goederen vereisen.
• Er wordt van bedrijven verwacht dat ze mensenrechten beschermen, inclusief arbeidsrechten, en milieuverantwoordelijk handelen.
• Bedrijven moeten hun due diligence processen en beleid publiekelijk communiceren en relevant stakeholders consulteren.

Toepassingsgebied van de CSDDD:

• Grote EU-vennootschappen met meer dan 1000 werknemers en een netto omzet van meer dan €450 miljoen wereldwijd.
• Grote niet-EU ondernemingen met meer dan €450 miljoen omzet in de EU.
• Kleine en middelgrote ondernemingen vallen niet direct onder de CSDDD, maar kunnen indirect beïnvloed worden via eisen van grotere bedrijven.

Bedrijven die niet voldoen aan hun zorgvuldigheidsverplichtingen zijn aansprakelijk voor eventuele schade en kunnen worden blootgesteld aan sancties zoals publieke terechtwijzingen en boetes tot 5% van de wereldwijde omzet.